Bu yazıyı okuduğunuz saatlerde, insanlık tarihinin en büyük açık ağırlıklı yapay zeka modeli internete düşmüş olacak.
27 Temmuz. Moonshot AI, 2,8 trilyon parametreli Kimi K3’ün tüm ağırlıklarını Modified MIT lisansıyla yayımlıyor. Yaklaşık 1,4 terabaytlık bir dosya yığını. İsteyen indiriyor, kendi sunucusunda çalıştırıyor, kimseye hesap vermiyor.
Üç gün önce, 24 Temmuz’da Anthropic Claude Opus 5’i çıkardı. Standart modda milyon token başına 5 dolar girdi, 25 dolar çıktı. Bir üst segmentteki modelin girdi fiyatının yarısı.
Aynı hafta içinde iki şey oldu: en iyi kapalı model ucuzladı, en büyük açık model bedava oldu.
Girişimci gözüyle bakınca buradan çıkan sonuç, çoğu kişinin çıkardığı sonuç değil.
1. Rakamlar ne diyor
Kimi K3, 16 Temmuz’da API üzerinden erişime açıldı. Mimari olarak 896 uzmandan yalnızca 16’sını aktif ediyor, yani her token için ağın kabaca yüzde 1,8’i çalışıyor. Bağlam penceresi 1 milyon token, görme yeteneği modelin içinde.
Sonuçlar iddiadan ibaret değil. Arena’nın kör insan tercihine dayanan Frontend Code sıralamasında K3, 1.679 puanla birinci sıraya oturdu. Arkasında Claude Fable 5 (1.631) ve GPT-5.6 Sol (1.618) var. Yedi alt alanın altısında birinci. Artificial Analysis zeka endeksinde 57 puanla 189 model içinde dördüncü.
Kapalı taraf da boş durmuyor. Opus 5, 1 milyon token bağlam ve düşük, orta, yüksek olarak seçilebilen bir düşünme eforu ile geldi. FrontierBench v0.1’de yüzde 43,3.
Fiyat tarafı ise asıl hikaye. K3’ün API fiyatı, önbellek isabetinde milyon token başına 0,30 dolar. Opus 5, bir önceki nesille aynı fiyatta kaldı ve üst segmentin yarısına indi. Alibaba, tarihinde ilk kez en büyük modellerinden birini, 2,4 trilyon parametreli Qwen 3,8’i açık ağırlık olarak yayımlayacağını duyurdu. NVIDIA CEO’su Jensen Huang, X’teki ilk mektubunu açık modellerin güvenlik, inovasyon ve teknolojik egemenlik için zorunlu olduğunu savunmaya ayırdı.
Girişimciler için: Model kalitesi artık pahalı olmakla ilişkili değil. On sekiz ay önce erişmek için yatırım turu gereken yetenek, bugün kredi kartıyla ya da doğrudan bedavaya alınıyor.
2. Ucuzlayan şey, senin savunma hattındı
Bir soru sorayım. Ürününüzün tanıtım sayfasında hangi model kullandığınızı yazıyorsanız, orada yazan cümleyi bir rakibiniz kaç günde kopyalayabilir?
Cevap genellikle bir hafta.
2024 ve 2025’te bir girişim “biz en güçlü modeli kullanıyoruz” diyerek fark yaratabiliyordu, çünkü o modele erişim hem pahalıydı hem de kurulumu zahmetliydi. O eşik yok oldu. Bugün en iyiye yakın bir modeli üç ayrı yerden alabilirsiniz: kapalı bir sağlayıcıdan yarı fiyata, açık ağırlıklardan sıfır lisans bedeliyle, ya da bulut üzerinden saatlik.
Bu, sektörde K harfi şeklinde bir ayrışma yaratıyor. Üstteki kol, model ucuzladıkça marjı büyüyen, ürünü kendi verisine ve müşterisinin iş akışına gömülmüş şirketler. Alttaki kol, tek işi modele bir kutu çizip önüne koymak olan şirketler. Model ucuzladıkça alttaki kolun fiyatı da düşüyor ve o düşüş dip yapana kadar durmuyor.
Girişimciler için: Modele erişimi ürününüzün farkı olarak sattıysanız, satmakta olduğunuz şeyin fiyatı bu hafta yarıya indi. Fiyat listenizi savunacak yeni bir gerekçeye ihtiyacınız var.
3. Wrapper olmak suç değil, orada kalmak tembellik
Bunu net söyleyeyim, çünkü bu tartışmada dürüstlük az bulunuyor.
Bir modelin üstüne arayüz koyup satmak utanılacak bir şey değil. Sektördeki en hızlı büyüyen birçok ürün tam olarak böyle başladı. Sorun başlangıçta değil, orada durmakta.
Modelin bedava olduğu bir dünyada geriye kalan değer üç yerde birikiyor.
Birincisi veri. Müşterinin sizde biriken, başka yerde bulunmayan kaydı. Rota geçmişi, tahsilat davranışı, sahadaki hata kayıtları, ürün fotoğrafı arşivi. Model herkesin, o veri sadece sizin.
İkincisi iş akışına gömülülük. Ürününüz insanın sabah açtığı ekransa, çıkarılması aylar sürer. Ürününüz ara sıra girilen bir siteyse, çıkarılması bir tıklama sürer.
Üçüncüsü sorumluluk. Bir hata olduğunda telefonu kimin açtığı. Kurumsal müşteri, iyi cevap veren modele değil, kötü cevabın faturasını üstlenen şirkete para ödüyor. Fatura kesen taraf olmak, teknik bir üstünlük değil ticari bir konumdur ve kopyalanması en zor olan da budur.
Girişimciler için: Şu soruyu yanıtlayın. Modeliniz yarın bedava olsa, ürününüzden geriye ne kalır? Cevabınız birkaç cümleyi geçmiyorsa, önümüzdeki iki çeyrekte fiyat baskısını üzerinizde hissedeceksiniz.
4. Türkiye tarafında kapı şu an açık
Bu hafta yalnız küresel taraf hareketli değil.
KOSGEB’in Yapay Zeka Kredi Programı, teknogirişim rozeti sahibi işletmelere 5 milyon liraya kadar kredi sunuyor. Başvurular 31 Aralık 2026’ya kadar KOBİ Bilgi Sistemi üzerinden alınıyor ve kullanım GO Dijital Cüzdan üzerinden yürüyor. Programın odağı doğrudan işlem gücü, güvenli veri saklama ve yapay zeka araçlarına erişim.
29 Temmuz Çarşamba günü Ankara’da TOBB İş Dünyası Yapay Zeka Zirvesi düzenleniyor. 2026-2030 Yapay Zeka Eylem Planı’nda KOBİ’lere yönelik yapay zeka kuponları ve kamu alımlarında yerli çözümlere alan açılması başlıkları var.
Şu ilginç: açık ağırlıklı modellerin gelişi, bu desteklerin anlamını değiştiriyor. Bir yıl önce 5 milyon lira, model erişimi için harcanacak bir bütçeydi. Bugün model bedava, para artık donanıma, veri temizliğine ve entegrasyona gidebilir. Yani aynı destek, bir yıl öncesine göre çok daha fazla iş yapıyor.
Girişimciler için: Desteği model faturası ödemek için değil, kimsenin taklit edemeyeceği veri ve entegrasyon katmanını kurmak için kullanın.
5. Bu hafta yapılabilecek beş şey
Bir. Model faturanızı çıkarın ve iki fiyat senaryosu yazın: sağlayıcınız fiyatı iki katına çıkarsa ve yarıya indirse ürün marjınız ne olur. İki senaryoda da ayakta kalamıyorsanız sorun fiyatta değil, mimaride.
İki. Tek sağlayıcıdan çıkın. Model çağrılarınızı, sağlayıcıyı tek satırla değiştirebileceğiniz bir ara katmanın arkasına alın. Biz kendi tarafımızda bunu Claude, GPT, Gemini ve Grok’u tek bir geçitte toplayarak çözdük ve fiyat hareketleri artık kriz üretmiyor.
Üç. Açık ağırlıklı bir modeli bu hafta test edin. Tüm işi taşımak zorunda değilsiniz. Yoğun ve rutin işlerin yüzde 80’ini ucuz veya açık modele, kalan zor yüzde 20’yi en güçlü modele yönlendirin. Sektörde oturmuş desen bu.
Dört. Verinizi envanterleyin. Elinizde hangi veri var, kaç aylık, ne kadarı yapılandırılmış, rakip aynısını nereden bulur. Bu dört sütunluk tabloyu doldurmak bir gün sürer ve genellikle sonuç can sıkıcı olur. Can sıkıcı olması iyidir, yapılacak işi gösterir.
Beş. Fiyatlandırmanızı token başına olmaktan çıkarın. Sonuç başına, kurtarılan saat başına, tahsil edilen tutar başına fiyatlayın. Girdi maliyetiniz düşerken çıktı fiyatınızın sabit kalmasının tek yolu budur.
Kapanış
Bu haftanın manşeti “Çin bedava model dağıttı” değil. Manşet şu: yapay zekada zeka artık kıt kaynak olmaktan çıktı, kıt kaynak olan şey ona ne yaptıracağınızı bilmek.
Model katmanı ticarileşiyor ve ticarileşen her katmanda kâr, bir üst kata taşınır.
Modeliniz yarın sabah bedava olsa, ürününüzden geriye ne kalır?
Ertuğrul Akben
Yapay Zeka & Sistem Stratejisti
ertugrulakben.com
Güzel Antalya, Antalya otelleri, rent a car firmaları, transfer hizmetleri ve bölgenin en güncel tatil önerileri üzerine uzmanlaşmış bir içerik üreticisidir. Antalya’da gezilecek yerler, her şey dahil oteller, villa kiralama seçenekleri ve ulaşım rehberleri gibi konularda ziyaretçilere bilgiler sunar.
